Crowdfunding

Crowdfunding Nederland

afm-lenen-kost-geld
Crowdfunding is booming. Wie naar het nieuws kijkt, de krant leest of zijn accounts op sociale media opent heeft een grote kans om met dit begrip geconfronteerd te worden. Maar wat is crowdfunding nu eigenlijk? Het draait allemaal om investeren én financieren. En dan met name met betrekking tot zakelijke initiatieven. Tot nog niet zo lang geleden was het gebruikelijk om voor een financieringsaanvraag naar de bank te stappen. Wie bijvoorbeeld zijn onderneming uit wilde breiden of een eigen bedrijf op wilde starten had (en heeft) daar startkapitaal voor nodig.

De bank is in veel gevallen best bereid om dat benodigde bedrag uit te lenen via een zakelijke lening. Mits de onderbouwing van dat bedrag goed is. Vandaar ook dat een ondernemingsplan bij een financieringsaanvraag essentieel is. Maar nu crowdfunding. Wat is er zo revolutionair aan deze vorm van financiering? Eigenlijk vrij simpel: niet de bank financiert een plan of bedrijf, maar de ‘gewone man’. Een groep mensen (de crowd) investeert in projecten waarin ze geloven. Dat kan zijn vanwege de doelstelling die hen aanspreekt, maar ook vanwege het potentieel dat ze bijvoorbeeld in een start-up zien.

Hoe werkt crowdfunding

Wat is CrowdfundingZoals aangegeven is het bij crowdfunding de bedoeling dat de crowd (de groep) investeert in een project dat volgens de funders potentie genoeg heeft om succesvol te worden. De funders zijn de mensen uit de crowd die daadwerkelijk geld investeren in het idee. Tegenwoordig is het vrij eenvoudig om veel mensen te bereiken met het idee van een project, een start-up of een bedrijfsuitbreiding. De manier waarop mensen daadwerkelijk overtuigd kunnen worden om geld te storten heeft wel iets weg van de manier waarop vroeger de bank moest worden overtuigd om een lening te verstrekken.

In feite is het bij een succesvolle crowdfundingsactie net als vroeger gewoon belangrijk om een gedegen ondernemingsplan te schrijven. Uiteraard wel met een korte en bondige samenvatting. Internetgebruikers hebben meestal geen zin om enorme lappen tekst door te gaan worstelen. Wanneer het project door de bedenker goed is uitgelegd en er via een internetsite of via sociale media genoeg aandacht is gegenereerd voor het idee komt de volgende stap in zicht.

Welke vorm van crowdfunding is gewenst?

In eerste instantie gaan we even uit van crowdfunding die bedoeld is om een bedrijfsfinanciering van de grond te krijgen. Er zijn ook nog andere doeleinden waarvoor gebruik wordt gemaakt van crowdfunding, maar die komen wat verderop nog aan bod. Bij bedrijfsfinanciering is het natuurlijk belangrijk dat aan geïnteresseerde potentiële funders wordt uitgelegd hoe ze bij kunnen dragen aan het crowdfundingproject. De verschillende soorten crowdfunding die voor bedrijfsfinanciering (meestal) worden gebruikt zijn leningen, aandelen of peer-to-peer leningen. Voor niet-bedrijfsmatige projecten kan het overigens ook zijn dat er een inbreng wordt gevraagd waar geen (financiële) vergoeding tegenover staat.

Crowdfunding met leningen

Een crowdfunding door middel van leningen is eigenlijk de methode van crowdfunding die het meest lijkt op de ouderwetse manier waarop bedrijfsfinanciering geregeld werd. Het bedrijf dat de crowdfundingsactie op touw zet vraagt aan de funders door middel van een lening het benodigde bedrag bij elkaar te brengen. Dit kan door middel van obligaties gebeuren, maar ook door een achtergestelde of converteerbare lening te bedingen. De looptijd van de lening is in deze gevallen duidelijk vastgesteld. Ook het rendement (oftewel de rente) die de funder ontvangt wordt natuurlijk keurig vastgelegd. Het grote verschil met de ouderwetse manier van bedrijfsfinanciering heeft te maken met de personen die de lening verstrekken. Vroeger was dit de bank, familie of vrienden; tegenwoordig kunnen het volslagen onbekenden zijn. Uiteraard speelt internet als communicatiemiddel bij deze ontwikkeling een grote rol.

Crowdfunding met aandelen

Een andere manier om de doelstellingen van een crowdfundingsactie te behalen is door crowdfunding in te zetten door middel van de verkoop van aandelen. Dat betekent in dit soort gevallen dus dat de funders die de aandelen kopen gedeeltelijk eigenaar worden van de onderneming. Ook betekent dit normaalgesproken dat er dividend zal worden uitgekeerd. Eventueel kunnen de aandelen verkocht worden aan andere geïnteresseerden. In feite neemt de crowdfundingsactie in dit soort gevallen dus de taak van de aandelenbeurs over. Ook hier heeft communicatie via internet weer een grote invloed op het proces. Er komt bij de ‘handel’ in de aandelen namelijk geen tussenpersoon (bijvoorbeeld een broker) meer aan te pas.

Crowdfunding met peer-to-peer leningen

Een derde manier die erg gebruikelijk is om fondsen te werven door middel van crowdfunding is de zogenaamde peer-to-peer lening. Hierbij wordt simpelweg een bepaald bedrag gevraagd dat nodig is om de actie tot een succes te maken. Vaak zijn hierbij veel funders betrokken die elk een klein gedeelte van het totale leenbedrag aan de vragende partij uitlenen. Hierbij spelen tussenpersonen zoals banken geen rol. Bij een peer-to-peer lening kan een bepaald rentepercentage worden afgesproken dat aan de uitlener wordt uitgekeerd. Dit hoeft echter niet. Wel wordt (als het goed is) het volledige bedrag op termijn terugbetaald.

Crowdfunding Nederland

Crowdfunding in NederlandCrowdfunding in Nederland kan op een wat andere manier plaatsvinden dan bijvoorbeeld in de Verenigde Staten. Dit heeft te maken met een aantal wettelijke beperkingen die in de Verenigde Staten gelden, maar niet in Nederland. In Amerika is het namelijk verboden voor een funder om rendement (winst) te halen uit zijn deelname aan een crowdfundingsactie. In Nederland geldt dit verbod niet. Daarom is het in Nederland wel mogelijk om crowdfunding door middel van aandelen op te zetten terwijl dat in de VS dus niet mag.

Crowdfunding in Nederland: regelgeving

Omdat crowdfunding in Nederland steeds populairder wordt heeft de Overheid het nodig gevonden om een aantal regels in te voeren. De omvang van crowdfunding neemt namelijk letterlijk met miljoenen euro’s toe. Om een idee te geven: in 2014 ging er in Nederland 37 miljoen euro in crowdfundingsacties om. Dit was een verdubbeling ten opzichte van het jaar ervoor. Crowdfunding werd dus een steeds belangrijker onderdeel van het financiële verkeer in Nederland. Zonder direct helemaal in de wetgeving te duiken komt het er inmiddels op neer dat crowdfundingplatformen die in Nederland actief zijn moeten voldoen aan de eisen die de regering stelt, bijvoorbeeld met betrekking tot het provisieverbod. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) ziet toe op de naleving van de regels.

Crowdfunding door donaties

Misschien wel de meest bekende vorm van crowdfunding is crowdfunding door middel van donaties. In de Verenigde Staten is deze vorm van crowdfunding ongekend populair. Dat moet ook wel gezien de strenge wetgeving daar. Toch wordt crowdfunding door middel van donaties ook in Nederland steeds populairder. Diverse start-ups maken van deze variant gebruik. We zien het echter ook steeds vaker bij acties die niet direct commercieel of bedrijfsmatig zijn. Een goed voorbeeld van zo’n niet commerciële manier van crowdfunding is het ophalen van geld voor een goed doel. Steeds vaker ontstaan er crowdfundingsacties waarmee bijvoorbeeld wordt geprobeerd om voldoende geld voor een dure operatie of een duur medicijn bij elkaar te krijgen.

Waarom doneren?

Het idee van crowdfundingsacties waarbij iemand geld geeft omdat hij gelooft in een product, dienst of een (goed) doel heeft natuurlijk wel een bepaalde charme. Je zou het bijna romantisch kunnen noemen. Vooral wanneer er mensen geholpen kunnen worden door bijvoorbeeld een dure operatie te bekostigen vinden veel mensen het een prettig idee om geld te doneren. Wat dat betreft zijn dergelijke crowdfundingsacties eigenlijk een vervanging van de collectanten die bij mensen aan de deur komen om geld op te halen. Dat degene die geholpen moet worden zijn verhaal meestal deelt via internet helpt uiteraard mee aan de herkenbaarheid van en de identificatie met het goede doel. Goede doelen steunen via crowdfunding is dus vanuit menselijk en moreel oogpunt te verklaren.

Maar hoe zit dat nu met een crowdfundingsactie waarbij niet een persoon maar een product of dienst centraal staat. Waarom blijkt crowdfunding door middel van donaties ook in die gevallen steeds vaker een succes? Om op die vraag een antwoord te geven moeten we kijken naar de meest bekende organisatie op het gebied van crowdfunding. Het Amerikaanse Kickstarter.

Kickstarter als voorbeeld?

Waarom zou iemand in vredesnaam vrijwillig geld doneren zonder dat daar bijvoorbeeld een ziek persoon mee geholpen wordt? En bovendien zonder dat daar een financiële vergoeding tegenover staat. Wanneer we het succes van Kickstarter bekijken zien we eigenlijk al snel hoe dit soort projecten zo populair worden. Het heeft vooral te maken met de wens om deel uit te maken van een succesverhaal. Bijvoorbeeld van een enorm succesvolle nieuwe videogame. Het voorbeeld van de videogame geeft bovendien direct de tweede reden aan waarom mensen bereid zijn te doneren aan een crowdfundingsproject.

Ze geloven dat de personen achter de actie een mooi product kunnen neerzetten. Een product waar de funders (en vervolgens ook andere mensen) gebruik van kunnen maken. Een product dat er zonder de actie nooit geweest was. Een voorbeeld is de ontwikkeling van de game Star Citizen. Om de ontwikkeling mogelijk te maken haalde Kickstarter meer dan 125 miljoen dollar op. Overigens is Kickstarter inmiddels ook met crowdfunding in Nederland actief

Donaties crowdfunding Nederland

De bedragen die in Nederland worden gedoneerd en in z’n totaal opgehaald tijdens crowdfundingsacties zijn over het algemeen niet zo hoog als de absolute succesverhalen uit de Verenigde Staten. Toch begint crowdfunding door donaties steeds meer terrein te winnen in Nederland. Dat kunnen allerlei verschillende projecten zijn. Zo zijn initiatieven op het gebied van wetenschap of duurzaamheid erg populair.

Maar daar blijft het niet bij. Veel (vooral persoonlijke) initiatieven zijn zo uiteenlopend als maar mogelijk is: je kunt het zo gek niet bedenken of er wordt wel opgeroepen om geld te geven. Van het financieren van een reis tot het slaan van waterputten in Afrika en van het laten plaatsen van een grafsteen tot het organiseren van sinterklaasfeesten. Toch zijn er ook in Nederland echte succesverhalen waarbij tot wel meer dan een miljoen euro is opgehaald. De nieuwswebsite de Correspondent is waarschijnlijk het bekendste voorbeeld.

Wat is een goed crowdfundingplatform?

Wie zelf een crowdfundingsactie in Nederland op wil zetten moet een crowdfundingplatform vinden dat het meeste kan op succes biedt op het succesvol behalen van de doelstelling. Het is lastig om een specifiek platform aan te wijzen als beste optie. Dat komt omdat het onderwerp van de crowdfundingsacties nogal van elkaar kunnen verschillen. Wie crowdfunding voor een bedrijfsuitbreiding wil opzetten heeft een ander platform nodig dan iemand die een idee voor een hulpactie heeft. En zelfs voor specifieke doeleinden zijn er een groot aantal verschillende platformen actief. Voor zakelijke oplossingen is het overigens heel goed mogelijk om met uw bank de opties voor crowdfunding te bespreken.

Crowdfunding
4.5 (90%) 2 stemmen

Interessante Tedx Talk over Crowdfunding